Chiều ngày 13/03/2012 (nhằm ngày 21/02/ năm Nhâm Thìn), TT.Thích Chân Quang (BRVT) nhận lời mời của Sư thầy Thích Đồng Hoà – Trụ trì chùa Tăng Phúc đã đến thăm và trao đổi với các em học sinh về đề tài BÍ QUYẾT HỌC GIỎI để giải toả áp lực tâm lý, giúp các em có phương pháp rèn luyện, học tập trên tinh thần không cần học nhiều mà vẫn học giỏi. Buổi nói chuyện diễn ra tại Chùa Tăng Phúc, ngõ 53, Ngô Gia Tự, H. Gia Lâm, Hà Nội.
Vào đề, Thượng toạ nhấn mạnh “Một người học giỏi không phải do học nhiều, mà học giỏi là nhờ thông minh”. Người thông minh có đặc điểm học một biết mười.
Hiện nay, thế giới chưa có bí quyết làm cho con người thông minh nên cứ ép học sinh học tăng tiết và cứ nghĩ như thế là học giỏi. Có những quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc ngấm ngầm một cuộc chạy đua khốc liệt và bây giờ Việt Nam cũng vào cuộc, làm sao để cho nước mình giỏi lên và sau này cạnh tranh giỏi với nhiều nước trên thế giới. Hễ nước nào được nhiều người tài giỏi, thông minh thì trở thành cường quốc, không bị các nước khác ăn hiếp, thao túng. Vì vậy, sách lược phát triển con người trở thành tài giỏi là nổi đao đáo của quốc gia. Tuy nhiên, do không biết biện pháp để con người thông minh lên mà ép học sinh học nhiều (thêm bài vở, thêm chương trình, thêm tiết). Kết quả thì có giỏi hơn một chút nhưng kèm theo hậu quả đau lòng khác là có hiện tượng học sinh tự tử. Nhật và Hàn Quốc thường có hiện tượng học sinh tự tử vì ép học quá căng. Việt Nam ta cũng có lác đác một vài vụ tương tự vì bị ép học nhiều. Cho nên hôm nay ta nói chuyện với nhau để giải phóng điều đó, tức là có phương pháp để trở thành người tài giỏi như quốc gia, như nước nhà ta trông đợi nhưng không cần học nhiều.
Thượng toạ đặt vấn đề, trước hết muốn học giỏi phải làm sao?
- Quan trọng là làm sao thông minh lên chứ không phải học nhiều.
Để tìm chìa khóa của sự thông minh, Thượng toạ giới thiệu trong đạo Phật có luật nhân quả. Phải có cái nhân nào đó nó mới sinh ra cái quả kia, trong đó, đạo đức là nhân, còn trí tuệ, tài năng là quả. Riêng cái quả thông minh - trí tuệ trong đạo Phật, Thượng toạ kể lại hai câu chuyện vào thời Đức Phật, có một người rất thông minh và một người học mãi cũng không thuộc 4 câu Kệ, nhưng về sau cả hai vị này có kết cuộc tốt và đều đắc đạo, đó là Ngài A Nan và Ngài Chu Lợi Bàn Đặc.
Vì vậy, để khai mở tâm trí, làm sao có thể thông minh học giỏi thì chúng ta phải ngồi thiền, vì một khi tâm được thanh tịnh, tự nhiên mình thông minh hơn do bộ não phát triển; đồng thời để tích tụ đạo đức trong đời sống, chúng ta phải biết quý kính những người học giỏi và giúp đỡ những người học kém, đó là nhân quả. Trong cái nhân quả này, nếu các em biết tôn trọng thầy cô, yêu thương bạn bè và giúp đỡ mọi người thì bảo đảm ba năm sau các em sẽ thông minh lên. Ngoài ra còn phải luyện tập khí công vì công dụng của khí công là hỗ trợ cho sức khoẻ. Có sức khoẻ thì sự nhiếp tâm mới dễ dàng.
Để các em hiểu, tại sao ngồi thiền mà khai mở trí tuệ, Thượng toạ giải thích ở góc độ Giới – Định – Tuệ trong đạo Phật và theo góc độ khoa học. Tại sao bộ não khi được thanh tịnh thì nó lại thông minh. Để gọi là thông minh thì các tín hiệu giữa các tế bào não nó lan truyền rất nhanh từ trung khưu này đến khu vực thần kinh kia. Còn nếu ta nhìn vào trong bộ não của một người mà tín hiệu phát đi bị vướng, không lan tỏa nhiều thì người đó suy luận không ra vấn đề, không có sáng kiến gì hết. Khi một ý niệm khởi lên trong đầu mà nó lan tỏa khắp nơi rất nhanh và phản hồi rất lẹ thì người đó trong chớp mắt khám phá ra rất nhiều điều sáng tạo, ta gọi người đó thông minh. Giống như dữ liệu vào não, đi qua tai, qua mắt được lưu giữ trong đó và khi cần, ta truy xuất trở lại rất lẹ thì người như vậy gọi là có trí nhớ. Ngược lại, người không có trí nhớ tức là những điều đi vào mắt, vào tai, những điều ta học có khi không đến được bộ phận lưu trữ hoặc nó vào rồi ta tìm không ra, đó gọi là quên. Ví dụ chúng ta học rồi quên không nhớ nữa. Quên có nghĩa là nó đã bị xóa, hoặc ta tìm không ra, truy xuất không tới.
Tiếp theo, Thượng toạ trình bày những lợi ích thiết thực của Thiền định, đó là:
- Sức tập trung trong học tập và nghề nghiệp cao hơn nên hiểu nhanh vấn đề, học bài, làm bài dễ dàng.
- Mở được các đức tính tốt.
- Chế ngự được những tư tưởng vẩn vơ, buồn chán, sợ sệt.
- Trí tuệ mở mang, sáng suốt.
- Tạo được cảm tình với Thầy cô, bạn bè và mọi người chung quanh.
- Có ý chí vượt qua được những nghịch cảnh trong đời sống.
- Nâng cao sức khoẻ.
- Yêu thích làm việc thiện, v.v…
Vì những lợi ích trên nên Thiền định là điều kiện tối cần cho một học sinh muốn thành công trên đường đời. Mặt khác, THIỀN là tương lai của nhân loại, Thượng toạ khuyến khích các em thực hành và trực tiếp hướng dẫn kỷ thuật ngồi thiền cho các em học sinh. Buổi thực tập Thiền diễn ra trong không khí trang nghiêm. Hình ảnh hàng trăm em học sinh xếp chân ngồi tĩnh lặng trông thật cảm động.
Trước khi vào Thiền, các em được hướng dẫn tụng bài Kệ nhằm định hướng cho việc tu tập, rèn luyện tâm hạnh vô ngã:
NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
“Xin gia hộ cho con
Luôn nhớ và hiểu rằng
Thân chẳng phải là Ta
Tâm chẳng phải là Ta
Chẳng có gì là Ta
Trong từng hơi thở vào
Trong từng hơi thở ra
Trọn niềm tôn kính Phật”.
Đồng thời trước khi xả thiền cũng tụng bài kệ có công năng giúp tu chánh niệm trong đời sống:
Tam Bảo gia hộ cho con
Lúc thức cũng như lúc ngủ
Ban ngày cũng như ban đêm
Luôn nhớ thân này vô thường.
Khi đi hoặc là khi đứng
Khi ngồi hoặc là khi nằm
Lúc làm việc hay nghỉ ngơi
Luôn nhớ thân này vô thường.
Khi nghe cũng như khi nói
Đông người hay ở một mình
Xem phim hay là đọc sách
Luôn nhớ thân này vô thường.
Lúc ăn cơm hay uống nước
Khi tắm rửa hay vệ sinh
Đắp y hay mang giầy dép
Luôn nhớ thân này vô thường.
Những khi tâm con tỉnh giác
Càng nhớ thân này vô thường
Nguyện cho chúng sanh khắp chốn
Luôn biết thân này vô thường.
Buổi nói chuyện của TT.Thích Chân Quang với các em học sinh tại chùa Tăng Phúc đã kết thúc tốt đẹp. Trước khi chia tay mỗi em được tặng một đĩa VCD đạo lý. Các em hoan hỷ đón nhận và hứa hẹn sẽ trở lại chùa tập Thiền vào những lần sau./.
Dưới đây là hình ảnh các em học sinh ngồi thính Pháp và tập Thiền tại chùa Tăng Phúc - Gia Lâm - Hà Nội:
TUỆ ĐĂNG